Żywność GMO – wyjaśniamy tajemnice modyfikowanej żywności

Żywność modyfikowana genetycznie budzi wiele kontrowersji, a niekiedy nawet strach. Wokół organizmów GMO narosło mnóstwo nieścisłości, a większość osób jest przekonana, iż spożywanie żywności modyfikowanej szkodzi zdrowiu. W związku z tym producenci bardzo często deklarują brak GMO na opakowaniach produktów, co zachęca potencjalnych konsumentów do ich kupna. Co więc kryje w sobie żywność GMO? Czy należy się jej obawiać?

Żywność GMO – co to oznacza?

GMO z języka angielskiego ,,genetical modified organism” oznacza organizm roślinny, zwierzęcy lub mikroorganizm poddany zamierzonej modyfikacji na poziomie genomu, za pomocą metod z dziedziny bioinżynierii genetycznej.

Celowy zabieg modyfikacji genowej pozwala na uzyskanie bądź umocnienie występowania pożądanych cech organizmu, np. uodpornienie rośliny na konkretne choroby i szkodniki, nadanie nowych, ulepszonych właściwości czy zwiększenie efektywności produkcji.

Wiele przypadków GMO odnosi się do sytuacji, w której do genomu danego organizmu wprowadza się część materiału genetycznego, pochodzącego od innego organizmu – w takim przypadku mamy do czynienia z organizmem transgenicznym. Zamiast wprowadzania obcych genów stosuje się również metody pozwalające na zwielokrotnienie konkretnego genu, poprzez tworzenie własnych kopii genu lub też całkowite unieczynnienie go.

Dlaczego organizmy GM budzą niepokój?

Manipulacje genetyczne wciąż budzą wiele obaw oraz kontrowersji. Ingerencja człowieka w naturę, wszelkie jej modyfikacje i zmiany kojarzą się na ogół z czymś złym. Większość konsumentów stara się unikać żywności GMO, gdyż postrzega ją jako negatywnie wpływającą na organizm człowieka. Wynika to jednak przede wszystkim z niepełnej wiedzy oraz przekazywanych mitów na ten temat.  Wszelkie skojarzenia jakoby zmodyfikowana żywność miała wywoływać choroby czy nawet nowotwory, są pozornie oczywiste, lecz nie mają nic wspólnego z prawdą. 

Przede wszystkim należy zdać sobie sprawę z tego, iż spożywane przez człowieka produkty zawierają pewne ilości kwasów nukleinowych DNA i RNA. Są one obecne w tradycyjnej żywności. Często zdarza się, iż zawierają naturalnie zmutowane geny, jednak w żadnym stopniu nie stanowią zagrożenia dla zdrowia, ponieważ ulegają procesom trawiennym w przewodzie pokarmowym. Podobnie dzieje się w przypadku żywności GMO, której genom został np. wzbogacony o kilka dodatkowych genów.

żywność modyfikowana genetycznie - żywność GMO

Należy również zwrócić uwagę na błędne przekonanie, że wszystko, co ,,sztuczne”, czyli nienaturalne, jest dla organizmu człowieka niezdrowe. Żywność modyfikowana jest już znana od tysięcy lat. Nie mówimy tu o laboratoriach i specjalistycznych metodykach bioinżynieryjnych, lecz o prostej selekcji pożądanych cech. Współcześnie występujące zboża, owoce czy warzywa pod względem genetycznym bardzo różnią się od swoich występujących dziko przodków. Ludzie przystosowują poszczególne gatunki w taki sposób, by wykazywały jak najwięcej pozytywnych cech. Błędne wydaje się więc nazywanie nowych odmian ,,złymi”, gdyż tradycyjne uprawy również cechują się licznymi zmianami genetycznymi, postępującymi na przestrzeni wieków.

Dlaczego chętnie uprawia się rośliny na żywność GMO?

Uprawa roślin zmodyfikowanych genetycznie jest dużo bardziej wydajna i opłacalna, niż w przypadku organizmów naturalnych. Rośliny GM są bardziej odporne na atakujące je choroby i szkodniki, dzięki temu uprawa wymaga zużycia znacznie mniejszych ilości pestycydów – nawet o 37%. Ponadto za sprawą uprawy roślin GM stanowczemu zmniejszeniu uległa emisja gazów cieplarnianych. Uprawa obejmująca organizmy modyfikowane wykazuje się dużą wydajnością, w związku z czym zmniejsza się presja na przekształcenie środowiska naturalnego pod użytki rolne. Dodatkowym benefitem płynącym z uprawy roślin GM jest fakt, iż pozwala to chronić lasy przed wykarczowaniem. 


Przeczytaj także: Żywność ekologiczna – czy naprawdę jest zdrowsza od konwencjonalnej?


Czy żywność GMO jest bezpieczna dla zdrowia człowieka?

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) nie stwierdza, by żywność modyfikowana genetycznie była bardziej niebezpieczna dla organizmu człowieka niż tradycyjna żywność konwencjonalna. Badania przeprowadzone pod kątem bezpieczeństwa stosowania GMO, nie wykazały negatywnego wpływu na funkcjonowanie i rozwój organizmu jakim mogłaby mieć żywność GMO.

Przykłady wykorzystania GMO w żywności

Żywność modyfikowana genetycznie to większość spożywanych przez nas codziennie produktów, są to m. in.: pszenica, rzepak, jęczmień, soja, warzywa i owoce. 

Ziemniaki

Ziemniak Innate uzyskany na drodze modyfikacji genetycznej posiada zmniejszoną ilość jednego z aminokwasów, dzięki czemu podczas obróbki termicznej wytwarzają się znacznie mniejsze ilości akrylamidu – neurotoksyny. Akrylamid uznawany jest za potencjalny czynnik rakotwórczy.  Dzięki temu frytki oraz chipsy są mniej szkodliwe dla zdrowia.

Dodatkowo również w przypadku zwykłych ziemniaków – GM powoduje zwiększenie ilości skrobi, która pozyskiwana jest do celów produkcyjnych.

winogrona - żywność GMO

Winogrona

Dobrym przykładem produktu GM są winogrona – dzięki manipulacji genowej owoce winogrona pozbawione są pestek, co poprawia oraz wzbogaca ich walory spożywcze, a także wiąże się z możliwością podawania ich małym dzieciom czy wykorzystywania w różnego rodzaju produktach.

Soja

Warto również wspomnieć o soi, która dzięki zmianie genomu zyskała większą zawartość biała. Spokrewniony z nią także olej sojowy nie zawiera szkodliwych dla zdrowia kwasów tłuszczowych trans. Wykazuje również korzystniejszy od oliwy stosunek kwasów Omega-3 i Omega-6.

Pomidory

Pomidory również stanowią przykład wykorzystania GMO – manipulacja genetyczna pozwala na wydłużenie okresu przydatności do spożycia, gdyż usunięto czynnik powodujący szybkie dojrzewanie.

żywność GMO - pomidory

Złoty ryż

Modyfikacja genomu wzbogaca ziarna tzw. złotego ryżu w beta-karoten. Dzięki czemu stanowi źródło witaminy A dla organizmu. Ryż ten uzyskany został w ramach humanitarnego projektu dla Afryki i Azji, gdzie głównym składnikiem codziennej diety jest ryż. Projekt ten miał stanowić pomoc w złagodzeniu niedoboru witaminy A, który skutkuje utratą wzroku, a w ciężkich przypadkach nawet śmiercią.

Podsumowanie

Konkludując, nie należy obawiać się GMO. Wszelkie modyfikacje mają na celu poprawę jakości żywności, poprzez np. zmniejszenie ilości szkodliwych dla zdrowia pestycydów czy innych środków ochrony roślin, które znajdują się w spożywanych przez nas każdego dnia owocach i warzywach. Rozwój bioinżynierii ma na celu dobro człowieka, nie jego szkodę. 

Może Ci się również spodoba

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *