Żywność ekologiczna – czy naprawdę jest zdrowsza od konwencjonalnej?

Żywość ekologiczna z roku na rok jest coraz bardziej popularna. Dyskusje dotyczące tego, czy eko jedzenie jest zdrowsze od konwencjonalnego ciągle trwają. Jeszcze w ubiegłym wieku nie było takiego podziału, niemal wszystkie płody rolne można było uznać za ekologiczne. Czy zatem warto dopłacić więcej pieniędzy, czy żywność ekologiczna naprawdę się opłaca? Czy jest ona zdrowsza i lepsza?

Żywność ekologiczna

Produkowana jest zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego regulowanymi przez rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE). Gospodarstwo, które decyduje się na produkowanie żywności ekologicznej, musi przejść proces certyfikacji, która obejmuje kontrolę na każdym etapie produkcji. Producent może nazwać żywność “eko” lub “bio”, tylko wtedy, kiedy produkt w co najmniej 95% zostanie wyprodukowany ekologicznymi metodami. 

Każdy produkt, na którym widnieje napis “eko”, “ekologiczny”, “bio” powinien mieć certyfikat Unii Europejskiej, więc szukając ekologicznego jedzenia należy szukać produktu z euroliściem na opakowaniu.

Żywność konwencjonalna

Żywność konwencjonalna to jedzenie szeroko dostępne w sprzedaży, a surowce do jej produkcji pozyskiwane są dzięki intensywnemu rolnictwu. Głównym celem jest zwiększenie wydajności produkcji.

Żywność ekologiczna, a konwencjonalna – porównanie

Niezaprzeczalnie wspólnym celem rolnictwa konwencjonalnego i ekologicznego jest produkcja. Poniżej zostały przedstawione różnice między nimi.

Produkcja ekologiczna Produkcja konwencjonalna
– dozwolone jest korzystanie tylko
z biologicznych środków ochrony roślin,
nawozów zielonych i nawozów organicznych (kompost, obornik). Ograniczenie lub zaniechanie chemizacji,
– wykorzystywanie odnawialnych źródeł energii,
– ukierunkowana na ochronę środowiska,
– stosowanie technologii nisko- i/lub bezodpadowych,
– optymalizacja plonów, 
– zwierzęta hodowane na farmie nie mogą być karmione karmami przemysłowymi,
– zakazane jest stosowanie antybiotyków, hormonów i GMO (organizmów modyfikowanych genetycznie),
– istotna jest lokalizacja pól i hodowli zwierząt.
– dozwolone jest korzystanie z syntetycznych nawozów i pestycydów. Wysoki stopień chemizacji, 
– energia kopalin, 
liczy się wydajność i zysk, zatem eksploatacja trwa, aż do momentu degradacji,
– odpady płynne i gazowe usuwane są bezpowrotnie poza teren produkcji,
– maksymalizacja plonów, 
– nie ma żadnych wymogów odnośnie karmienia zwierząt,
– brak zakazu stosowania antybiotyków, hormonów, GMO,
– pola mogą być zlokalizowane przy autostradach, drogach, czy w obrębie zakładów produkcyjnych.

Sposób wytwarzania ekologicznego jedzenia jest bezpieczny dla środowiska. Rolnicy podejmują działania mające na celu m.in. zwiększenie różnorodności biologicznej, podczas gdy w rolnictwie konwencjonalnym, nastawionym na uzyskanie maksymalnej efektywności ekonomicznej dochodzi do degradacji środowiska. Stosowanie chemicznych środków ochrony roślin, zanieczyszczenia wód gruntowych, niszczenie naturalnej fauny, prowadzą do nieodwracalnych zmian w ekosystemie. Z tego powodu powstaje coraz więcej obszarów przyrodniczych prawnie chronionych.

Czy eko żywność jest zdrowsza?

Tak naprawdę ciężko jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie – Czy żywność ekologiczna jest zdrowsza? Nie można bowiem wrzucić wszystkich produkty do jednego worka. Obecne czasy narażają nas na działanie wielu szkodliwych czynników środowiskowych, dlatego aby zminimalizować ryzyko wystąpienia chorób cywilizacyjnych niezbędne jest zadbanie o dobrą jakość życia. 

żywność ekologiczna - uprawa zbóż
Żywność ekologiczna – uprawa zbóż

Przy planowaniu żywienia ważne jest to, aby produkty, z których korzystamy dostarczały witamin i minerałów, a nie samych środków chemicznych. Ekologiczne potrawy przygotowane z najwyższej jakości produktów często cechuje wysoka wartość odżywcza, a to za sprawą dobrego składu witaminowego i mineralnego.

Ponadto eko żywność często charakteryzują lepsze walory smakowe, co da się odczuć szczególnie w produktach takich jak warzywa, owoce czy np. polskie kasze. Nie oznacza to jednak, że każda żywność konwencjonalna nie jest pełnowartościowa. 

Eko żywność a opinia środowiska naukowego

Środowisko naukowe ma podzielone zdanie co do zasadności stwierdzenia, że ekologiczna żywność jest zdrowsza od nieekologicznej. Badania również dostarczają zmiennych informacji. Niemniej jednak, w jednym najbardziej znanych czasopism poświęconych tematyce żywienia “British Journal of Nutrition” opublikowano informacje wskazujące, że eko żywność ma lepszy skład chemiczny niż adekwatne produkty konwencjonalne.

Ponadto stwierdzono, że stężenia polifenoli i innych przeciwutleniaczy w eko jedzeniu były na znacznie wyższym poziomie [1]. W starszych badaniach z roku 2009 czy 2012 przeprowadzonych przez Brytyjską Agencję Norm Żywności oraz Uniwersytet Stanford nie stwierdzono istotnych różnic w składzie. Sprzeczne rezultaty tak naprawdę mogą być związane z faktem, że od tego czasu upłynęło już kilka lat, a okres pomiędzy badaniami pozwolił na wykonanie badań porównawczych. 

W jednym z badań nad właściwościami soku pomidorowego w wariancie eko i konwencjonalnym, okazało się, że pierwszy z nich miał wyższą zawartość likopenu, flawonoli i witaminy C, a drugi (konwencjonalny) – więcej beta-karotenu i kwasu glutaminowego [2]. Coraz częściej słyszy się o uczuleniach na pestycydy, które objawiają się m.in. wysypką czerwonymi krostkami. Objawy często ustają po zamienieniu konwencjonalnych warzyw czy owoców na ekologiczne zamienniki i przejściu na specjalną dietę

żywność ekologiczna - żywność eko na talerzu

Większą zawartością witamin, minerałów czy związków fenolowych, a mniejszą azotanów, kadmu i innych metali ciężkich często charakteryzuje się eko żywność. Konsekwencje narażenia na metale ciężkie są poważne, ponieważ ich nadmiar zwiększa ryzyko wystąpienia m.in. nowotworów, chorób układu oddechowego czy chorób nerek. Żywność ekologiczną cechuje niższa zawartość azotanów.

Ważną zasadą podczas kupowania żywności jest zweryfikowanie producenta. Niestety w dzisiejszych czasach mamy problem z ufnością sprzedawcom, ponieważ nawet Ci, którzy otrzymają eko certyfikat w pewnym momencie mogą zaniedbać swoich obowiązków, przez co żywność traci na wartości. 

Zdrowa żywność i zdrowy rozsądek

Niezaprzeczalnie powinniśmy kierować swoimi wyborami, w taki sposób, aby dbać o środowisko i swoje zdrowie. Bardzo dużo argumentów związanych z prozdrowotnymi i przyjaznymi środowisku właściwościami, przemawia za korzystaniem z ekologicznej żywności.

Najbardziej optymalnym rozwiązaniem byłoby to, gdyby konwencjonalne gospodarstwa zechciały ograniczyć stopień chemizacji żywności i zadbać o ekosystem, ale pojawiają się obawy, że niestety nie jest to takie proste. Jeżeli nie macie możliwości posadzenia we własnym ogródku warzyw, czy owoców, warto poszukać zaufanego rolnika, który będzie gwarancją dobrej jakości.

Źródła:

  1. Barański M. i wsp. 2014. Higher antioxidant and lower cadmium concentrations and lower incidence of pesticide residues in organically grown crops: a systematic literature review and meta-analyses. British Journal of Nutrition. 
  2. Hallman E., Rembiałkowka E., 2008. Ocena wartości odżywczej i sensorycznej pomidorów oraz soku pomidorowego z produkcji ekologicznej i konwencjonalnej. Journal of Research and Applications in Agricultural Engineering

Kinga Głaszewska

Absolwentka dietetyki na Wydziale Nauk o Żywności i Biotechnologii Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie. Dietetyk, doradca żywieniowy, autorka publikacji popularnonaukowych, prelegentka oraz organizatorka warsztatów z zakresu zdrowego odżywiania wśród każdej grupy wiekowej. Nieustannie podnosi swoje kwalifikacje biorąc aktywny udział w licznych konferencjach i szkoleniach z dziedziny dietetyki klinicznej i sportowej. Interesuje się dietetyką onkologiczną, dietami roślinnymi, psychodietetyką i żywieniem dzieci ze spektrum autyzmu. W wolnej chwili spełnia się kulinarne gotując zdrowe dania i dietetyczne zamienniki dla popularnych ciast.

Może Ci się również spodoba

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *