Woda – esencja życia

woda - kropla

Woda jest najbardziej powszechnym składnikiem w ludzkim organizmie (stanowi od 60 do 70 procent masy ciała, choć jej zawartość zależy od wielu czynników, takich jak wiek, tryb życia i stan zdrowia), a zarazem najbardziej istotnym dla jego prawidłowego funkcjonowania. Woda jest jednym z głównych składników budujących nasze ciała (wchodzi w skład komórek organizmu). Poprawne funkcjonowanie dosłownie każdego z narządów wewnętrznych w znacznej mierze jest uzależnione od odpowiedniego nawodnienia, a jej niedobór może się wiązać z bardzo poważnymi konsekwencjami.

Dlaczego woda jest tak istotna?

Woda jest niezbędna do zachodzenia procesów metabolicznych i stanowi rozpuszczalnik elektrolitów. Stanowiąc główny składnik krwi odpowiada również za ich transport, ale bierze również udział w rozprowadzaniu składników odżywczych, witamin oraz hormonów. Odpowiada ona również za dostarczanie organizmowi odpowiednich ilości tlenu. Prawidłowy przebieg procesów trawienia i wchłaniania substancji odżywczych byłby niemożliwy bez udziału wody. Spożywanie odpowiednich ilości wody jest jednym ze sposobów poprawienia krążenia krwi.

woda - wypływająca  kranu

Woda jest biologicznym termostatem organizmu – odpowiada za regulację temperatury ciała, co ma szczególne znaczenie zwłaszcza w okresie letnim oraz podczas wzmożonego wysiłku fizycznego. Za proces „chłodzenia cieczą” (używając technicznego żargonu) odpowiada proces pocenia się. Jest on bardzo obciążający dla gospodarki wodnej organizmu, dlatego właściwe nawadnianie jest wyjątkowo istotne w okresach nadmiernej potliwości. Warto mieć na uwadze, że wraz z potem wydalane są pewne niechciane składniki z organizmu (takie jak sól i mocznik), co jest pożądanym efektem ubocznym pocenia się. Tracimy przy tym również znaczne ilości elektrolitów i należy pamiętać o ich uzupełnianiu.

Usuwanie toksyn i niechcianych substancji z organizmu nie odbywa się wyłącznie poprzez proces pocenia się. Prymarnie tę funkcję pełnią nerki, dla funkcjonowania których woda jest niezbędnym składnikiem. Oddając mocz dokonujemy procesu filtrowania odpadów. Spożywanie wody pozwala nerkom wydajnie pracować (przy odpowiednim nawodnieniu mocz jest słomkowy, niemal przezroczysty; przy niewystarczającym – intensywnie żółty, lub niemal brązowy). Zapobiega również powstawaniu kamieni nerkowych.

Woda jest również niezbędna dla właściwego funkcjonowania stawów. Pełni ona funkcję porównywalną do smaru w ruchomych częściach maszynerii lub oleju silnikowego – bez odpowiedniego smarowania niechybnie dojdzie do zatarcia się elementów ruchomych nie poważnych uszkodzeń. Woda uelastycznia torebki stawowe, zapewniając stawom odpowiednią amortyzację. Podobną funkcję pełni w dyskach znajdujących się pomiędzy kręgami kręgosłupa.

Zapotrzebowanie na wodę

Zapotrzebowanie na wodę jest kwestią indywidualną każdego organizmu i jest uzależnione od licznych czynników, takich jak płeć, wiek, aktywność fizyczna, stan zdrowia, a nawet dieta.

Należy uwzględnić przy tym czynniki środowiskowe, takie jak temperatura i wilgotność otoczenia, a także ciśnienie atmosferyczne. Tak jak napisano powyżej – woda bierze udział w procesie metabolizowania składników odżywczych, w związku z tym logiczną konsekwencją

spożywania większej liczby kalorii, jest zwiększenie zapotrzebowania na wodę. Pod tym względem szczególną uwagę należy zwrócić na przyswajanie białek, które zwiększają produkcję moczu, jednocześnie wpływając na negatywny bilans gospodarki wodnej.

Uśrednione kalkulacje mówią o tym, że osoby nie pracujące fizycznie (względnie o siedzącym trybie życia i pracy) wytracają wodę w ilości od 1 do 2 litrów wraz z moczem; 450 – 700 ml przez powierzchnię skóry (proces pocenia się i parowania); ok. 250 – 350 ml w wydychanym powietrzu (para wodna) oraz od 150 do 200 ml w stolcu.

woda - mężczyzna pije wodę z butelki

Ile zatem wody powinieneś pić dziennie? Optymalnie, tyle, ile wytracasz. Złotym środkiem jest dążenie do zachowania właściwego bilansu gospodarki wodnej, opartego na balansowaniu zysków i strat. Mając na uwadze powyższe wyliczenia dotyczące wytracania wody z organizmu, przyjmuje się, że dorosła kobieta w średnim wieku, bez powikłań zdrowotnych, żyjąca w umiarkowanym klimacie i nie pracująca fizycznie powinna spożywać dziennie ok. 2 l wody. Mężczyzna spełniający porównywalne kryteria powinien zwiększyć tę ilość o 0,5, a nawet 1 litr. Alternatywna propozycja kalkulacji zapotrzebowania na wodę mówi o tym, że powinno się spożywać wodę w ilości odpowiadającej od 2 do 4 % masy ciała.

Intensywny wysiłek, taki jak praca fizyczna lub uprawiany sport, zwiększają w drastyczny sposób zużycie wody, co za tym idzie zapotrzebowanie na nią. Więcej wody powinny przyjmować również osoby przechodzące choroby przejawiające objawy takie jak gorączka, wymioty i biegunka, a także kobiety w ciąży.

Niedobór wody – jakie są konsekwencje?

W sytuacji, gdy ilość przyjmowanych płynów jest mniejsza niż ilość płynów wydalanych mamy do czynienia z odwodnieniem organizmu. Nasze ciało w dobitny sposób daje nam znać o zapotrzebowaniu na wodę, w związku z czym poważne przypadki odwodnienia poza klimatem gorącym zdarzają się niemal wyłącznie w przypadku sytuacji patologicznych (stany chorobowe objawiające się gorączką, wymiotami lub biegunką). Niemniej nawet drobne instancje odwodnienia organizmu mogą mieć nieprzyjemne konsekwencje. Jest to stan, w którym organizm radzi sobie z deficytem wody pobierając go z w nieznacznych ilościach z tkanki tłuszczowej. Nieznaczne odwodnienie nie musi przejawiać się wzmożonym pragnieniem, w związku z czym łatwo je przeoczyć. Nadmierna utrata wody z organizmu wpływa na zaburzenie procesu termoregulacji (zmniejszona potliwość). Zwiększona temperatura ciała wpływa negatywnie na funkcjonowanie narządów wewnętrznych, w tym serca, które zwiększa częstość skurczów, prowadząc do obciążenia układu sercowo-naczyniowego. Inne zagrożenie, to zatrucie organizmu szkodliwymi toksynami i metabolitami, w związku ze zmniejszeniem wydajności nerek i obniżoną potliwością.

woda - kobieta pije szklankę wody

Łatwymi do zaobserwowania objawami odwodnienia jest zwiększone pragnienie, suchość w ustach i idący za nią brak apetytu. Przy odwodnieniu organizmu na poziomie 2 % masy ciała zaczynają spadać funkcje poznawcze – zapamiętywanie i koncentracja. Przy odwodnieniu na poziomie 4% masy ciała pojawiają się kolejne symptomy: bóle głowy, zmęczenie, senność, przyspieszenie oddechu. Wyraźną wskazówką odwodnienia, a jednocześnie bardzo często ignorowaną, jest kolor moczu – im jest ciemniejszy, tym z większym deficytem wody boryka się organizm. Ciężkie odwodnienie na poziomie 10 – 20 % masy ciała stanowi zagrożenie życia.

Aby zapobiec groźnym skutkom odwodnienia kluczowa jest dbałość o zachowanie właściwego bilansu gospodarki wodnej organizmu, zwłaszcza w okresie letnim, lub w czasie wzmożonej aktywności fizycznej, gdy ryzyko odwonienia jest największe.

Może Ci się również spodoba

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *