Substancje dodawane do żywności – czy należy się ich obawiać?

W obecnych czasach ciężko o produkty żywnościowe, które nie zawierałyby w swoim składzie przeróżnych konserwantów, barwników, słodzików, wzmacniaczy smaku czy przeciwutleniaczy. Producenci żywności nie szczędzą w swoich produktach wszelkiego rodzaju chemicznych substancji. Niektórzy uważają je za oczywistą konieczność, jednak czy są one bezpieczne dla zdrowia człowieka? Czy produkty spożywcze mogłoby się obyć bez tych wszystkich dodatków? A może jednak nie wszystkie są tak bardzo szkodliwe?

dodatki do żywności - zdjęcie główne

Czym są dodatki do żywności?

Dodatki do żywności to różne substancje, które dodaje się celowo do produktów spożywczych na etapie produkcji. Zwykle nie są one traktowane jako niezależny składnik żywności, a także nie stanowią produktu do bezpośredniej konsumpcji. Niezależnie od tego, producent jest zobligowany do podania informacji na etykiecie jakie dodatki w danym produkcie zostały zastosowane, gdyż prawo ściśle reguluje rynek żywnościowy. Istnieje specjalna lista substancji, które są dozwolone oraz zabronione jako dodatki spożywcze.

Czy dodatki do żywności są konieczne?

Wiele osób zastanawia się czy spożywanie produktów wypełnionych po brzegi różnego rodzaju substancjami jest bezpieczne dla zdrowia. Kupując zwykły jogurt bardzo często kwestionuje się dodatek barwników, aromatów czy stabilizatorów, jednakże niezwykle ciężko jest znaleźć żywność, która byłaby pozbawiona tego typu składników.

dodatki do żywności - stoiska z warzywami

Okazuje się jednak, iż dodatki do produktów spożywczych niekoniecznie są takie złe. Z pewnością można wymienić kilka zalet tychże substancji – mamy tu na myśli przede wszystkim aspekt ekonomiczny. Dzięki dodawaniu do żywności konserwantów czy stabilizatorów w znaczącym stopniu zmniejsza się straty pokarmów, a także wzrasta wydajność produkcji, tym samym minimalizując jej koszty. Należy również wymienić kontekst technologiczny – dodatki do żywności zapobiegają wszelkim zmianom w jakości produktu, poprawiają ich atrakcyjność oraz pozwalają na łatwiejsze uzyskanie pożądanych cech, dodatkowo przedłużają ich trwałość i przydatność do spożycia. Ponadto niezmiernie ważnym wydaje się również aspekt zdrowotny – substancje dodawane do żywności zapobiegają namnażaniu oraz rozwoju wielu niebezpiecznych mikroorganizmów (bakterii, grzybów, pleśni)

Jakie są funkcje dodatków do żywności? Przegląd substancji E

Każda substancja dodatkowa w produkcie spożywczym pełni w nim określone funkcje. Wszystkie dozwolone dodatki do żywności zawierają się w tzw. International Numbering System, w skrócie INS. Znajdują się tam ich opisy oraz kod składający się z litery i numeru.

E100 do E199 – te dodatki określają tylko i wyłącznie barwniki spożywcze, które nadają odpowiedni i pożądany kolor produktu.

E200 do E299 – z kolei te substancje oznaczają konserwanty, które pozwalają na zachowanie świeżości oraz trwałości produktów żywnościowych.

E300 do E399 – ta grupa dodatków do żywności to antyoksydanty – wykonują podwójną funkcję, gdyż chronią komórki organizmu przez szkodliwym działaniem wolnych rodników tlenowych oraz zapobiegają utlenianiu się części składowych żywności

dodatki do żywności - półki z produktami

E400 do E499 – następna grupa substancji dodawanych do żywności, na którą składają się stabilizatory, emulgatory oraz wypełniacze, które pozwalają na utrzymanie odpowiedniej końcowej struktury produktu.

E500 do E599 – ta grupa dodatków stanowi środki pomocnicze.

E600 do E699 – substancje mające na celu poprawienie oraz wzmocnienie smaku – wzmacniacze smaku.

E900 i powyżej – to wszelkiego rodzaju środki słodzące, nabłyszczające, a także konserwujące, zagęstniki i inne.

Czy dodatki do żywności są bezpieczne dla zdrowia?

Przede wszystkim należy pamiętać, iż każda substancja dozwolona do stosowania w przemyśle żywnościowym przechodzi szereg badań laboratoryjnych, które zatwierdzają Komitet Ekspertów Światowej Organizacji Zdrowia – WHO oraz EFSA (Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności. Na podstawie tychże badań wyznacza się specjalny współczynnik (ADI – Acceptable Daily Intake), który informuje jaką ilość danej substancji można spożyć dziennie wraz z danym produktem żywnościowym, bez szkody dla zdrowia organizmu.

Na jakie dodatki do żywności należy zwrócić szczególną uwagę?

Pomimo, iż każda substancja przechodzi szereg badań laboratoryjnych, zanim będzie mogła trafić do obiegu, są wśród nich jednak takie, na które należy zwrócić szczególną uwagę. Etykiety produktów, zawierających konkretne barwniki, powinny informować o możliwych skutkach ubocznych: dana substancja może spowodować objawy przybliżone do zespołu nadpobudliwości psychoruchowej oraz negatywnie wpływać na aktywność i koncentrację u dzieci. Ponadto substancje te mogą wywoływać liczne reakcje alergiczne, na które narażone w szczególności są osoby nadrważliwe, dzieci oraz osoby starsze.

dodatki do żywności - lodówka z produktami

Chodzi tu w szczególności o konkretne substancje barwiące:

  • E102 – tartrazyna
  • E104 – żółcień chinolinowa
  • E110 – żółcień pomarańczowa
  • E122 – azorubina
  • E124 – czerwień koszelinowa
  • E129 – czerwień Allura

Warto również zwrócić uwagę na fakt, iż czerwień Allura została wycofana z listy substancji dozwolonych, a ja jej stosowanie jest zabronione w niektórych krajach.

Podsumowanie

Podsumowując, dodatki do żywności wciąż są kontrowersyjnym tematem. Z jednej strony wydają się być niezbędne dla zachowania produktów w formie, w jakiej obecnie je znamy, z drugiej jednak nadmierne ich spożycie może niekiedy wiązać się z pewnymi skutkami ubocznymi. Przede wszystkim należy rozważnie wybierać produkty spożywcze i pamiętać, iż żywność w dużym stopniu przetworzona nigdy nie stanowi dobrego wyboru.

Może Ci się również spodoba

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *