Dieta bezglutenowa – dla kogo, na czym polega?

Od pewnego czasu sporo w mediach mówi się na temat glutenu i jego wpływu na zdrowie. Również na sklepowych półkach możemy zobaczyć coraz szerszy wybór produktów bezglutenowych. Czy jednak tego typu produkty są dobrym rozwiązaniem dla każdego z nas? A może oprócz wielu korzyści niosą za sobą też pewne ryzyko? Dla kogo tak naprawdę przeznaczona jest dieta bezglutenowa? Na te pytania znajdziecie odpowiedź w poniżej.

  1. Uczulenie na gluten? Rozwiązaniem – dieta bezglutenowa
  2. Celiakia
  3. Alergia na gluten i pszenicę
  4. Nadwrażliwość na gluten
  5. Dieta bezglutenowa – zasady
  6. Gluten – produkty zakazane
  7. Dieta bezglutenowa jadłospis i menu

Uczulenie na gluten? Rozwiązaniem – dieta bezglutenowa

Gluten – co to właściwie jest? To nic innego jak mieszanina dwóch białek, gliadyny i gluteiny, które znajdują się w zbożach takich jak jęczmień, pszenica czy żyto.

Najnowsze badania naukowe dowodzą, że faktycznie u sporego odsetka osób może on odpowiadać za problemy zdrowotne, głównie ze strony układu pokarmowego. Z tego względu wiele osób, w trosce o swoje zdrowie, dobre samopoczucie i atrakcyjny wygląd, decyduje się na ograniczenie jego spożycia lub wręcz przejście na dietę całkowicie bezglutenową.

gluten - dlaczego dieta bezglutenowa jest zdrowa

W jej przypadku eliminuje się zarówno gluten w produktach naturalnych jak i przetworzonych.  Jeżeli zadbamy o jej dobre zbilansowanie a, w efekcie będziemy się lepiej czuć, nie ma sensu na powrót wracać do spożywania glutenu.

Niemniej jednak dobrze zbilansowana dieta bezglutenowa to nie lada wyzwanie. Całkowitą eliminację glutenu zaleca się wyłącznie w momencie, kiedy istnieją ku temu przesłanki medyczne. Wśród nich występują:

1. Celiakia

Ta choroba genetyczna wymaga bardzo restrykcyjnego przestrzegania diety bezglutenowej. W wielu przypadkach nawet śladowe ilości glutenu w pożywieniu mogą wywoływać objawy chorobowe. Jest to spowodowane faktem, iż gluten w przebiegu choroby trzewnej uszkadza kosmki jelitowe, doprowadzając do zaburzeń wchłaniania, niedoborów, problemów ze strony układu pokarmowego, czy nawet przewlekłego zmęczenia. U sporego odsetka osób występuje jednak w postaci skąpoobjawowej lub skórnej (choroba Duhringa), co utrudnia postawienie trafnej diagnozy i opóźnia rozpoczęcie leczenia.

2. Alergia na gluten i pszenicę

W tym przypadku białka zawarte w glutenie powodują gwałtowną reakcję ze strony układu odpornościowego i aktywację przeciwciał. Alergia na gluten objawy daje podobne jak w przypadku innych alergenów, np. zaczerwienienie skóry, pokrzywka, problemy z oddychaniem a w skrajnych przypadkach nawet wstrząs anafilaktyczny. W przeciwieństwie do celiakii wszystkie zmiany mają w tym przypadku charakter odwracalny.

3. Nadwrażliwość na gluten

dieta bezglutenowa - dla kogo?

Choć nie ma widocznych objawów chorobowych jak to ma miejsce przy celiakii lub alergii, pacjenci po odstawieniu glutenu zauważają wyraźną poprawę samopoczucia i funkcjonowania układu pokarmowego. Tego typu schorzenie często leży u podłoża zespołu jelita drażliwego, pojawiać się może także w przebiegu chorób o podłożu autoimmunologicznym, np. reumatoidalnego zapalenia stawów czy choroby Hashimoto.

Dieta bezglutenowa – zasady

Dieta bezglutenowa to jeden z rodzajów diety eliminacyjnej. Z tego względu bardzo ważne w jej przypadku jest rozsądne planowanie posiłków, tak aby były odpowiednio zbilansowane. W przeciwnym razie może bowiem dojść do niedoborów takich składników jak chociażby witaminy z grupy B czy błonnika, które w dużych ilościach występują w produktach zbożowych.

Z tego względu jeżeli podejrzewamy, że w naszym przypadku gluten wykazuje działanie szkodliwe najpierw należy skonsultować się z lekarzem i wykonać odpowiednie badania, a dopiero potem rozpoczynać dietę, najlepiej pod okiem doświadczonego dietetyka.

dieta bezglutenowa - makaron gluten free

Jeżeli chodzi o zasady diety bezglutenowej, powinna ona zawierać produkty praktycznie z każdego poziomu tzw. piramidy żywieniowej. Produkty zbożowe z powodzeniem można zastąpić tzw. pseudozbożami jak np. komosa, oraz ich bezglutenowymi odpowiednikami jak ryż, gryka czy proso. Bez obaw można również spożywać nasiona chia czy siemię lniane, różnego rodzaju owoce oraz orzechy czy pestki słonecznika lub dyni.

Warto pamiętać, że alergia na gluten często powiązana jest z tzw. nietolerancją laktozy zawartej w produktach mlecznych. Dlatego dietę bezglutenową warto połączyć z dietą bezlaktozową i zaopatrzyć się w produkty pozbawione tego cukru lub ich roślinne odpowiedniki. Należy uważać na gotowe produkty bezglutenowe, które z reguły są dość ubogie w składniki odżywcze.

Co ważne, w przypadku chorych na celiakię z diety należy wyeliminować nie tylko naturalne źródła glutenu, ale także produkty zawierające nawet jego szczątkowe ilości. Optymalnym rozwiązaniem jest w tym wypadku przejście całej rodziny na tryb bezglutenowy, co minimalizuje ryzyko przypadkowego spożycia glutenu.


Przeczytaj także: Jak wykluczyć gluten z diety?


Gluten – produkty zakazane

Co zawiera gluten? Oto lista głównych produktów, które należy koniecznie wyeliminować z jadłospisu w przypadku diety bezglutenowej:

  • Pszenica, orkisz, pszenżyto, jęczmień, zwykły owies (zanieczoszczony), żyto i wszystkie ich przetwory – do tej grupy zalicza się: mąki, kasze i płatki zbożowe ze wspomnianych zbóż, gotowe pierogi, kopytka, naleśniki, pyzy, pieczywo, ciasta i ciasteczka, bułka tarta.
  • Panierki do mięs i ryb, potrawy panierowane,
  • Przetwory mleczne z dodatkiem zbóż,
  • Napoje z dodatkiem słodu jęczmiennego ( w tym piwo!),
  • Gotowe sosy i majonezy,
  • Panierowane warzywa i przetwory z warzyw,
  • Proszek do pieczenia,
  • Kakao, kawy zbożowe itp,
  • Produkty wysokoprzetworzone.

Dodatkowo należy każdorazowo sprawdzać etykiety i unikać produktów, które mogą zawierać śladowe ilości glutenu.

Dieta bezglutenowa jadłospis i menu

Wbrew obawom niektórych osób, dieta bezglutenowa nie musi być nudna i jałowa. Bądź co bądź obfituje ona w duże ilości warzyw i owoców więc przy odrobinie chęci może być nie tylko dobrze zdrowa i dobrze zbilansowana, ale także pyszna. Oto kilka przykładów na dania bezglutenowe:

1. Bezglutenowe śniadanie

  • Komosa ryżowa z owocami i orzechami
    Komosę gotujemy na mleku zwykłym lub roślinnym (np. migdałowym) około 15 minut pod przykryciem, po odcedzeniu dodajemy ulubione owoce (np. borówki, maliny, banan, truskawka) i garść orzechów włoskich. Opcjonalnie można dosłodzić miodem lub syropem klonowym.
  • Jajecznica ze szczypiorkiem i pieczywem bezglutenowym
  • Omlet z pomidorem i papryką
    Białka ubijamy na sztywno, dodajemy żółtka i mąkę ryżową (łyżkę na każde użyte jajko), doprawiamy solą i pieprzem i delikatnie mieszamy. Masę wylewamy na rozgrzaną patelnię, dodajemy pokrojone w kostkę warzywa. Po kilku minutach obracamy na drugą stronę i czekamy kolejne 2-3 minuty aż całość się zarumieni. Podajemy na ciepło.

2. Bezglutenowy obiad

  • Gulasz wieprzowy z warzywami i kaszą gryczaną
  • Komosa ryżowa z cukinią i porem
    Komosę ryżową płuczemy i gotujemy w wodzie około 15 minut. W międzyczasie por i cukinie kroimy w półplasterki i przysmażamy na rozgrzanej oliwie do zrumienienia, na koniec doprawiając solą, pieprzem oraz dużą ilością curry. Kaszę odcedzamy i mieszamy z warzywami.
  • Spaghetti bolognese z makaronem bezglutenowym

3. Bezglutenowa kolacja

bezglutenowa sałatka
  • Sałatka z kurczakiem
    Mieszankę ulubionych sałat ułożyć na talerzu, dodać kilka przekrojonych na pół pomidorków koktajlowych, zielonego ogórka i oliwek. Pierś z kurczaka przyprawić i podsmażyć na odrobinie oliwy z oliwek, a po ostudzeniu pokroić w kostkę i dodać do wcześniej przygotowanej sałatki. Przygotować sos vinegret (oliwa z oliwek, sok z cytryny, musztarda) i polać sałatkę. Posypać mieszanką ziaren słonecznika, pestek dyni, orzeszków piniowych.
  • Serek wiejski z rzodkiewką i szczypiorkiem
  • Twarogowe placki z bananem
    Chudy twaróg wymieszać z rozgniecionym bananem, jajkiem i niewielką ilością jogurtu naturalnego. Dodać kilka łyżek mąki kokosowej, do uzyskania lekko gęstej, ale nie mocno zbitej konsystencji. Nakładać niewielkie porcje na rozgrzaną, suchą patelnię i smażyć do zrumienienia z obu stron.

Dieta bezglutenowa – catering dietetyczny

Jeśli nie potrafisz, nie masz czasu lub po prostu nie lubisz gotować i samodzielne przyrządzanie bezglutenowych posiłków wydaje Ci się niemożliwe, jest na to rozwiązanie. Sprawdź ceny diety bezglutenowej w formie cateringu dietetycznego. Smaczne i przede wszystkim zdrowe posiłki bez glutenu trafią codziennie pod Twoje drzwi.

Jak zamówić taką dietę? Nic prostszego, zajrzyj na Na Pudełkach, wybierz swoje miast i kategorię – Dieta bezglutenowa. Bez problemu porównasz jakość i ceny operatorów w Twoim mieście. Zdrowe odżywianie nigdy nie było takie proste!

Natalia Kościółek

Natalia Kościółek - absolwentka analityki medycznej na Śląskim Uniwersytecie Medycznym w Katowicach, prywatnie pasjonatka zdrowego i aktywnego stylu życia. Dzięki swojemu wykształceniu doskonale wie, jak ważną rolę odgrywa odpowiednia dieta i aktywność fizyczna w utrzymaniu naszego ciała w zdrowiu i dobrym samopoczuciu na długie lata.

Może Ci się również spodoba

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *