Czym jest efekt jojo i jak go uniknąć?

Efekt jojo często ma związek ze zbyt radykalną i niskokaloryczną dietą. Wystąpienie efektu jojo w trakcie żmudnej drogi po wymarzoną sylwetkę wiąże się z wieloma przykrymi doświadczeniami. Negatywnie wpływa na komfort psychiczny, niszczy wszelką motywację i zniechęca do dalszych starań. Jak zatem uchronić organizm się przed porażką jaką wydaje się być efekt jojo?

Efekt jojo – co to?

Efekt jojo to duże wahania masy ciała, zachodzące w procesie odchudzania – występujące naprzemienne chudnięcie, a kolejno przybieranie na wadze. Gdy masa ciała po pięciu miesiącach osiągnęła wynik przekraczający 10% wagi, którą osiągnęło się w trakcie diety, mamy do czynienia ze słynnym efektem jojo. 

efekt jojo - czym jest i na czym polega

Jakie są przyczyny wystąpienia efektu jojo?

Głównymi przyczynami efektu jojo są zbyt restrykcyjna dieta oraz za niska podaż kalorii w czasie odchudzania. Gwałtowna utrata kilogramów jest niekorzystna dla zdrowia. Organizm przestawia się na tryb oszczędzania energii a metabolizm komórkowy znacznie zwalnia. Jednakże, kiedy wraca się do dawnego stylu odżywiania, sprzed diety, organizm szybko dąży do ponownego zgromadzenia straconych rezerw w tkankach tłuszczowych.  Dzieje się tak na wypadek, gdyby znowu miał zostać wystawiony na sytuację stresową, jaką jest dostarczanie zbyt małej ilości kalorii do układu. W związku z powyższym, zaraz po zakończeniu diety następuje nagły przyrost kilogramów. Niekiedy zdarza się, iż nowa waga jest jeszcze wyższa od tej sprzed diety.

Efekt jojo może wystąpić u każdego człowieka, będącego na diecie, niezależnie od płci i wieku. Jednak najbardziej narażone są młode kobiety oraz osoby otyłe, którym bardzo szybko udało się schudnąć. Nieprzemyślana i nieodpowiednio zbilansowana dieta pozwoli co prawda w krótkim czasie pozbyć się zbędnych kilogramów, lecz jest to efekt krótkotrwały i może wyrządzić więcej szkód niż pożytku. Stosowanie zbyt niskokalorycznych diet nie jest w stanie pokryć niezbędnego zapotrzebowania energetycznego organizmu. Do tego dochodzą również niewystarczająca ilość spożywanych płynów oraz ograniczony lub zupełny brak aktywności fizycznej.  

powodem efektu jojo może być zaprzestanie aktywności fizycznej

Tkanka tłuszczowa wykazuje zdolność do tak zwanej ,,pamięci”. Masa ciała z okresu dziecięcego determinuje wagę w dorosłym życiu. Liczba komórek tłuszczowych ustalona jest w dzieciństwie i nie ma możliwości zredukowania jej w przyszłości, niezależnie od sposobów: diety czy ćwiczeń fizycznych. W trakcie procesu odchudzania zmienia się jedynie objętość komórek tłuszczowych, ich liczba zostaje nadal taka sama. 

Po zakończonej diecie i powrocie do dawnych nawyków żywieniowych, zmniejszona chwilowo tkanka tłuszczowa znowu gromadzi rezerwy, zwiększając swoje rozmiary. Ponadto w przypadku silnego stresu związanego z niedoborem energetycznym, wytwarza dodatkowo nowe komórki tłuszczowe, które zostaną w organizmie już na zawsze.

Warto również pamiętać, iż z czasem efekt jojo ulega nasileniu. Po każdym kolejnym powrocie do stanu sprzed diety, jest coraz trudniej osiągnąć zadowalające efekty. 

Jakie są sposoby na uniknięcie efektu jojo?

Zachowanie umiaru

Być może brzmi to banalnie, lecz należy mieć na uwadze, iż umiar jest kluczową kwestią w osiągnięciu wymarzonego sukcesu. Trzeba uważać, by nie przesadzić z ograniczeniem kalorii w jadłospisie. Głodówka okazuje się tak samo niekorzystna w skutkach, jak spożywanie zbyt dużej ilości pożywienia. 

Konsekwentnie zaplanowana dieta, mająca na celu redukcję tkanki tłuszczowej, powinna mieć odpowiednio zmniejszoną kaloryczność, lecz nie może być to radykalnie niska liczba kalorii. Jadłospis musi być zbilansowany i dostarczać składników odżywczych, niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Tylko dzięki temu możliwe jest schudnięcie bez skutków ubocznych oraz efektu jojo.

efekt jojo i przestrzeganie diety

Przestrzeganie diety

Gdy udało się już zrzucić zbędne kilogramy, nie można bezpośrednio wrócić do starych nawyków żywieniowych. Powrót do diety ,,bez diety” musi odbywać się stopniowo. Wprowadzanie produktów, wykluczonych w trakcie diety redukcyjnej, powinno być powolne i początkowo w małych ilościach. Organizm potrzebuje czasu, ażeby na powrót przywyknąć do nowych substancji i zwiększonej podaży kalorycznej. 

Stopniowe zwiększanie kalorii

Po zakończonej diecie organizm przestawiony jest na tryb oszczędności energetycznej, w związku z czym spowalnia procesy przemiany materii. Okres stabilizacji i powrotu do normy trwa około trzech miesięcy. Dlatego też nie można od razu zacząć jeść w taki sam sposób, jak przed dietą, tuż po jej ukończeniu. Należy pozostać na diecie w dalszym ciągu, ale stopniowo zwiększać jej kaloryczność, np. zamiast jednej kromki chleba, zjadać dwie. W kolejnym tygodniu należy zwiększyć nieco ilość spożywanego obiadu np. dodać łyżkę makaronu czy ryżu.

Zmiana dotychczasowych nawyków

Aby cieszyć się zgrabną sylwetką nie wystarczy tylko stracić na wadze podczas diety. Chcąc uniknąć efektu jojo, konieczna jest zmiana dotychczasowego sposobu odżywiania. Poprzednia, niesatysfakcjonująca waga nie wzięła się znikąd. 

Przede wszystkim należy nauczyć się racjonalnego jedzenia, by codzienny jadłospis wypełniony był wartościowymi składnikami. Posiłki muszą być spożywane w regularnych odstępach, a między mini nie powinno być miejsca na podjadanie. Takie przemodelowanie codziennej diety początkowo jest trudne, ale z czasem staje się zdrową rutyną.

aktywność fizyczna a efekt jojo

Aktywność fizyczna

W drodze po upragnioną sylwetkę niezbędne okazują się ćwiczenia fizyczne. Przyspieszają redukcję tkanki tłuszczowej i pomagają w szybszym czasie pozbyć się niechcianych kilogramów. 

Aktywność fizyczna jest szczególnie ważna po zakończonej diecie. gdyż zapobiega zrujnowaniu całego trudu prowadzącego do wymarzonej sylwetki, pojawieniem się efektu jojo.

Może Ci się również spodoba

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *