Alergia pokarmowa – na co zwrócić uwagę, jak się leczyć?

Alergia pokarmowa to problem, z jakim zmaga się coraz więcej dorosłych. Dolegliwość ta dotyka wyłącznie osoby, które spożywały pokarm, nawet w śladowej ilości, który u zdrowych nie wywołał absolutnie żadnych skutków ubocznych. Przyjmuje się dwa rodzaje alergii pokarmowej: na mleko i na gluten. Jak zdiagnozować alergię pokarmową? Jakie daje objawy i czy da się nią wyleczyć?

Alergia pokarmowa – pierwsze objawy

Jeszcze do niedawna istniało przekonanie, że alergia pokarmowa dotyczy wyłącznie niemowląt oraz dzieci. Rzeczywistość pokazuje jednak co innego, a lista alergenów pokarmowych stale się powiększa. Czym jest alergia pokarmowa? Jest to nieprawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego w styczności z alergenem, który znajduje się w danym pożywieniu. O uczuleniu mówi się wówczas, gdy ten sam pokarm spożywany jest przez drugą osobę, której organizm nie wywołał skutków ubocznych.

Za pierwsze objawy wywołane przez alergen odpowiedzialne są przeciwciała IgE oraz limfocyty T, które zwiększają produkcję histaminy, przez co wzmacniają reakcje prozapalne, którym towarzyszy m.in. ból. Warto pamiętać, że objawy alergii pokarmowej nigdy nie pojawiają się po jednorazowym spożyciu produktu. Wszystko zależy również od ilości spożytego alergenu oraz ilości wytworzonych mediatorów. Zaobserwowano, że u dzieci wystarczy już niewielka ilość alergen, aby wystąpiły pierwsze objawy, zaś u dorosłego przyjmuje się, że jest to ok. 10 g uczulającego białka. Jakie są objawy alergii pokarmowej? Najczęściej są to:

  • problemy układu pokarmowego, czyli: wzdęcia, zaparcia, biegunki, wymioty, odbijanie, mdłości, zgaga, ból brzucha
  • zespół alergii jamy ustnej, czyli: obrzęk warg, pieczenie w jamie ustnej
  • alergiczne zapalenie spojówek, czyli: łzawienie i pieczenie oczu
  • alergiczny nieżyt nosa
  • nieprawidłowe ciśnienie krwi
  • atak astmy oskrzelowej
  • wstrząs anafilaktyczny 

Ostatni z najczęściej występujących objawów jest bardzo niebezpieczny dla organizmu, ponieważ wymaga natychmiastowej pomocy medycznej. Wstrząs ten pojawia się zazwyczaj 2 godziny po zażytych alergenie pokarmowym. 

Alergeny obecne w pokarmie  

Alergeny to związki, które zawarte są w pokarmie, doprowadzające układ odpornościowych do nieoczekiwanych reakcji. Białka zwane alergenami mogą pochodzić z różnych roślin, zwierząt czy grzybów. Niemal natychmiastowe reakcje uczuleniowe zazwyczaj powiązane są z grupą najczęstszych alergenów. Najczęściej są to: mleko krowie, jaja, pszenica, soja, ryby, owoce morza, orzeszki arachidowe oraz orzechy. Innymi produktami, które posiadają zdolności do wywoływania reakcji uczuleniowych, są takie produkty jak: seler, kiwi, mango, pomidor, kakao, gorczyca, soczewica, sezam, słonecznik.

Co ciekawe, istnieją sytuacje, w których organizm może zareagować na tzw. reakcję krzyżową, czyli taką, która następuje przez kompatybilność dwóch alergenów. Reakcje te zachodzą, nie tylko w przypadku alergii pokarmowej, lecz także wziewnej lub kontaktowej. Przykładem może być połączenie:

  • zarodników grzybów z serem pleśniowym
  • pszenicy z innymi produktami glutenowymi 
  • jaja kurze z jajami innych gatunków 
  • roztocza ze skorupiakami

Rodzaje i leczenie alergii pokarmowej 

Leczenie alergii pokarmowej najczęściej polega na zastosowaniu odpowiedniej diety, która wyklucza pokarmy zawierające alergeny uczulające. Aby sprawdzić, co tak naprawdę wpływa niekorzystnie na nasz układ odpornościowy, konieczne jest wykonanie specjalnych testów alergicznych. Jak wybrać test alergiczny? Wybór testu powinien być podyktowany objawami, jakie towarzyszą. W przypadku gdy są one szybkie i dosyć silne, należy wykonać test na alergie pokarmowe IgE zależne. W przypadku objawów nasilających się długo po czasie spożycia jakiegoś pokarmu należy wykonać testy na różnego rodzaju nietolerancje pokarmowe. Diagnostyka pozwala skorzystać z wielu testów, najczęściej są to: 

  • testy skórne punktowe
  • testy alergiczne z krwi, które dzielą się na testy w panelu na 21, 28, 30 alergenów.
  • próby eliminacyjne
  • próby prowokacyjne

Istnieją także dwa inne testy: test ISAC oraz test ALEX. Oba z nich są najbardziej zaawansowane i dotyczą testów na kilkadziesiąt alergenów.

testy skórna - alergia pokarmowa

Dokładny sposób leczenia alergii pokarmowej zawsze uzależniony jest od stopnia reakcji. W związku z tym można wyróżnić alergie opóźnione, które pojawiają się w ciągu do roku stosowania leczenia, alergie natychmiastowe, które charakteryzują się tym, że mogą zaniknąć po 2-3 latach odstawienia. Okazuje się jednak, że alergie te pozostają na całe życie. Zanik natychmiastowy najczęściej pojawia się u noworodków i dzieci. Dorośli z alergią pokarmową muszą sobie radzić przez całe życie. 

Specjaliści radzą całkowite wyeliminowanie alergenu z diety na co najmniej 2-3 lata. Niekiedy z diety należy usunąć pokarmy zawierające wyłącznie śladowe ilości danego alergenu, po to, aby nie doprowadzić do nawrotu skutków ubocznych. Bardzo często zdarza się, że w trakcie odstawienia produktów uczulających, konieczne jest wdrożenie leczenia farmakoterapii, poprzez podawanie antyhistaminiki, adrenaliny czy kortykosteroidy.

Może Ci się również spodoba

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *